یکی از روش های حیاتی، جراحی استومی است که این عمل، اغلب در شرایطی انجام می شود که عملکرد طبیعی دستگاه گوارش یا مجاری ادراری مختل شده و بدن دیگر قادر به دفع مواد زائد از مسیر طبیعی خود نیست. این بیماری علاوه بر مشکلات بسیار بزرگ و نگران کننده ای که به همراه دارد ، می تواند سلامت فرد را تا حد زیادی نیز تحت تاثیر قرار دهد.
جراحی استومی چیست؟
جراحی استومی به معنای ایجاد دهانه ای مصنوعی بر روی سطح شکم است که به وسیله آن مدفوع یا ادرار به خارج از بدن منتقل می شود. این دهانه معمولاً از طریق بخشی از روده کوچک یا بزرگ و گاهی از مجاری ادراری ایجاد می گردد که به آن استوما می گویند. بعد از ایجاد این حفره روی شکم ، در کنار آن، بیمار مجبور به استفاده از کیسه استومی خواهد بود تا دفع به صورت بهداشتی و کنترل شده از ناحیه شکم انجام شود. همچنین دلایل گوناگونی باعث انجام جراحی استومی شده و این روش معمولا در آخرین مرحله از درمان مشکلات گوارشی انجام می شود.
● ابتلا به سرطان روده بزرگ یا سرطان مقعد
● بیماری های التهابی روده مانند کرون و کولیت اولسراتیو
● آسیب های شدید ناشی از تصادفات یا جراحات شکمی
● انسداد روده یا نارسایی عملکردی بخش هایی از دستگاه گوارش
● نقایص مادرزادی در نوزادان
استومی موقت است یا دائمی؟
به طور کلی در مواردی، استومی تنها برای چند ماه ایجاد می شود تا بخش آسیب دیده روده فرصت ترمیم را پیدا کند. اما در برخی بیماران، به ویژه در سرطان های پیشرفته یا تخریب و آسیب های بافتی، استومی برای همیشه باقی خواهد ماند. در نهایت ، پزشک پس از بررسی دقیق وضعیت بالینی، امکان بازگشت مسیر طبیعی دفع را مشخص می کند.
زخم استومی چیست؟
دهانه استوما و پوست اطراف آن به دلیل تماس مداوم با ترشحات، حساس و آسیب پذیر است. این زخم ها معمولاً به صورت التهاب، قرمزی، سوختگی یا زخم بستری در اطراف استوما بروز پیدا می کنند که دلایل بروز آن ، استفاده نادرست از کیسه استومی، نشت ترشحات به اطراف دهانه، واکنش های آلرژیک به چسب یا تجهیزات مراقبتی، عفونت های پوستی ناشی از رطوبت مداوم یا عدم رعایت بهداشت فردی می باشد. بنابراین مراقبت صحیح از پوست اطراف استوما اهمیت حیاتی در پیشگیری از زخم داشته که انجام آن به وظیفه خود بیمار است.
آیا عمل استومی عوارض دارد؟
به طور کلی هر عمل جراحی با برخی ریسک و عوارض ها همراه است و استومی نیز به دلیل تغییر مسیر طبیعی دفع بدن می تواند با عوارض های گوناگون همراه باشد. خونریزی یا عفونت محل جراحی ، بیرون زدگی بیش از حد یا فرورفتگی استوما، انسداد روده ای به دلیل چسبندگی ها، مشکلات پوستی مانند زخم یا خارش و اختلال در دفع مایعات از اصلی ترین عوارض و مشکلات افرادی می باشد که جراحی استومی انجام داده اند. تنها راه مقابله یا کاهش این عوارض و مشکلات ، آموزش صحیح به بیمار ، پیشگیری از یبوست و پیگیری های منظم پزشکی توسط بیمار خواهد بود.
طول عمر بیماران استومی چقدر است؟
عمدتا واقعیت این است که تا حد زیادی طول عمر بیماران استومی وابسته به بیماری های پیش زمینه ای فرد داشته منجر به انجام این جراحی شده است. به طور مثال، اگر استومی به دلیل سرطان در مراحل پیشرفته ایجاد شده باشد، درمان سرطان بسیار مهم تر از استوما می باشد و می تواند باعث کاهش طول عمر بیمار شود. در مقابل، بیمارانی که به دلیل بیماری های التهابی روده یا حوادث دچار استومی شدهاند، در صورت مراقبت صحیح می توانند عمری طولانی و باکیفیت داشته و به تمامی فعالیت های روزمره خود رسیدگی کنند.
مراقبت های بعد از جراحی استومی
همانطور که گفته شد ؛ برای حفظ کیفیت زندگی و کاهش عوارض، رعایت نکات مراقبتی از زخم و دهانه استوما بسیار مهم بوده و اهمیت حیاتی دارد . شستشوی منظم پوست اطراف استوما با آب ولرم ، استفاده از کرم و دارو های تجویز شده، تعویض به موقع کیسه استومی، رعایت رژیم غذایی متعادل برای کاهش گاز و بوی نامطبوع و مراجعه منظم به پزشک متخصص از اصلی ترین مراقبت های بعد از جراحی به شمار می روند.
همچنین تغذیه صحیح تاثیر چشمگیری در مدیریت شرایط پس از استومی داشته و بیماران باید از غذاهایی که دارای گاز یا نفخ زیاد هستند ، پرهیز کنند.. در مقابل مصرف پروتئین کافی، میوه های کم فیبر و نوشیدن مایعات فراوان بسیار توصیه می شود.
نکته پایانی
اگرچه که انجام عمل استومی تغییری اساسی در بدن و سبک زندگی فرد ایجاد می کند، اما در بسیاری از مواقع تنها راه درمان بیماری فرد است. در نتیجه بیمار باید با دریافت آموزش کامل و رعایت مراقبت ها از زخم استوما و نحوه عملکرد آن را تحت رعایت کامل پروتکل ها پیش ببرد.
دیدگاه خود را بنویسید