می دانیم که زگیل تناسلی ، یکی از شایع ترین عفونت های ویروسی در ناحیه تناسلی هستند که توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شود. باور عمومی بر این است که این عفونت صرفاً از طریق رابطه جنسی منتقل می شود. اما واقعیت این است که ویروس HPV راه های متعددی برای ورود به بدن و ایجاد عفونت دارد که بسیاری از آنها هیچ ارتباطی با آمیزش جنسی ندارند. درک این نکته که زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی نیز قابل انتقال است، از نظر بهداشتی و روانی بسیار حائز اهمیت است. در این مقاله به بررسی دقیق مکانیزم های انتقال غیر جنسی این ویروس، عوامل افزایش دهنده خطر، روش های تشخیصی و راهکار های درمانی و پیشگیرانه خواهیم پرداخت تا بیماران به صورت دقیق به بررسی و شناخت این بیماری بپردازند.
شناخت ویروس HPV و انواع آن
ویروس پاپیلومای انسانی خانوادهای بزرگ از ویروس هاست که بیش از ۲۰۰ نوع مختلف از آن شناسایی شده است. این ویروس ها بر اساس پتانسیل ایجاد سرطان به دو گروه اصلی تقسیم می شوند ؛ به طور کلی انواع پرخطر زگیل تناسلی (مانند تیپ های ۱۶ و ۱۸) که عامل اصلی سرطان دهانه رحم هستند، و انواع کم خطر (مانند تیپ های ۶ و ۱۱) که عامل ایجاد زگیل های تناسلی و زگیل های معمولی پوست هستند ؛ زگیل های تناسلی معمولاً توسط تیپ های ۶ و ۱۱ ایجاد می شوند. این ویروس ها دارای خاصیت علاقه مندی به پوست و مخاط هستند، به این معنی که ترجیح می دهند در سلول های پوستی و مخاطی (مانند پوست آلت تناسلی، ناحیه مقعد، دهان و حلق) تکثیر شوند. نکته کلیدی در مورد این ویروس، توانایی آن در بقا در محیط های مرطوب و گرم است که امکان انتقال غیر مستقیم آن را فراهم می کند.
انتقال زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی
انتقال ویروس HPV بدون دخول جنسی یا تماس جنسی مستقیم، موضوعی است که کمتر مورد توجه عموم قرار گرفته است، اما آمارها نشان می دهند که بخش قابل توجهی از ابتلا به این بیماری از این طریق رخ می دهند. در اینجا به مهمترین راه های انتقال غیر جنسی زگیل تناسلی خواهیم پرداخت ؛
شایع ترین راه انتقال غیر جنسی، تماس مستقیم پوست آلوده با پوست سالم است. این تماس لزوماً نباید جنسی باشد. برای مثال مالش پوست ناحیه تناسلی با پوست دیگر نواحی بدن (مانند ران ها) در هنگام ورزش یا خواب، و حتی تماس دست آلوده با ناحیه تناسلی می تواند منجر به انتقال ویروس شود. همچنین ویروس از طریق خراش های میکروسکوپی که در پوست وجود دارد وارد بدن می شود.
یکی از راه های مهم انتقال بدون رابطه جنسی، انتقال ویروس از مادر باردار به نوزاد است. این انتقال معمولاً در زمان زایمان طبیعی رخ می دهد. اگر مادر به زگیل تناسلی یا عفونت HPV در مجاری تناسلی مبتلا باشد، نوزاد هنگام عبور از کانال زایمان با ویروس تماس پیدا می کند. این امر می تواند منجر به عفونت در ناحیه تنفسی یا حنجره نوزاد شود که البته این حالت نادر است اما امکان پذیر می باشد.
ویروس HPV می تواند مدت کوتاهی روی سطوح به خصوص اگر محیط مرطوب باشد ، زنده بماند. استفاده مشترک از حوله های خیس، لباس زیر، لباس شنا، وسایل بهداشتی شخصی (مانند تیغ اصلاح یا ناخن گیر) که توسط فرد آلوده استفاده شده و سپس بلافاصله توسط فرد دیگری مورد استفاده قرار گیرد، می تواند منجر به انتقال ویروس شود. اگرچه احتمال انتقال از طریق اشیا نسبت به تماس مستقیم کمتر است، اما در محیط های مرطوب مانند استخر، سونا و حمام های عمومی این خطر وجود دارد.
اگر فردی دست خود را به ناحیه تناسلی مبتلا به زائده آلوده کند و سپس به ناحیه تناسلی خود یا شخص دیگر دست بزند، ویروس منتقل می شود. همچنین، انتقال از طریق تماس دهانی با ناحیه آلوده (حتی بدون رابطه جنسی کامل) می تواند باعث ایجاد زگیل در دهان، گلو و روی زبان شود.
پیشگیری از انتقال غیر جنسی زگیل تناسلی
پیشگیری از زگیل تناسلی به خصوص زمانی که از صحبت از انتقال غیر جنسی است ، یک امر مهم به شمار میرود.
موثرترین راه پیشگیری از ویروس اچ پی وی، واکسن HPV است که نام آن واکسن گارداسیل شناخته می شود. این واکسن از تیپ های اصلی ویروس که باعث زگیل و سرطان می شوند محافظت می کند. توصیه می شود دختران و پسران در سنین نوجوانی (قبل از شروع فعالیت جنسی) این واکسن را دریافت کنند، البته که بزرگسالان نیز می توانند از آن بهره مند شوند.
همچنین عدم استفاده مشترک از حوله، لباس زیر، رختخواب و وسایل شخصی مانند تیغ و ژیلت بسیار مهم است. لباس ها باید در دمای مناسب و با مواد شوینده مناسب شسته شوند. پس از حمام یا استخر، ناحیه تناسلی باید کاملاً خشک شود چراکه رطوبت زیاد محیطی مناسب برای رشد ویروس است.
علاوه بر آن دستکاری، خراشیدن یا کندن زگیل ها باعث انتشار ویروس به سایر نقاط پوست خود فرد یا دیگران می شود.
دیدگاه خود را بنویسید