می دانیم که بواسیر یا هموروئید ، یکی از شایع ترین بیماری های ناحیه مقعد و نشیمنگاهی است در جهان است که تقریباً تمام افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار علائم آن را تجربه می کنند. این بیماری که گاهی با عنوان عروق متورم است نیز شناخته می شود، در واقع به تورم و التهاب رگ های خونی در کانال مقعد و ناحیه تحتانی رکتوم اشاره دارد. اگرچه بواسیر می تواند در هر سنی رخ دهد، اما الگوهای جسمانی بدن نشان می دهند که شیوع و شدت آن با افزایش سن ارتباط مستقیمی دارد. در این مقاله، به بررسی دقیق سن شیوع، دلایل افزایش بروز در سنین خاص، و مواردی که منجر به تشدید این بیماری در جوانان و سالخوردگان می شوند، خواهیم پرداخت.
بواسیر یا هموروئید
پیش از ورود به بحث سن ابتلا به هموروئید ؛ درک مختصری از ساختار آناتومیکی ناحیه مقعد ضروری است. در کانال مقعد، بافتی عروقی وجود دارند که نقش بالشتک یا گیره را در کنترل دفع ایفا می کنند. این هموروئید ها دارای، بافت همبند و عضلات هستند و زمانی که این رگ ها تحت فشار قرار می گیرند، متورم شده و دیواره های آنها کشیده می شوند که این وضعیت منجر به ایجاد بواسیر می شود. بواسیر به دو دسته کلی بواسیر داخلی که در داخل رکتوم قرار دارد و معمولاً دیده نمی شود، و بواسیر خارجی که در زیر پوست اطراف مقعد ایجاد می شود و می تواند حساس و دردناک باشد تقسیم می شود. علائم شایع هموروئید نیز شامل خونریزی بدون درد هنگام دفع، خارش، ناراحتی و درد به ویژه در صورت ایجاد لخته خون یا ترومبوز است.
شیوع بواسیر در سنین مختلف
پاسخ کوتاه درباره شیوع هموروئید این است که خیر، محدوده سنی خاصی برای ابتلای اولیه به هموروئید وجود ندارد و حتی نوزادان و کودکان نیز به ندرت ممکن است دچار این عارضه شوند ؛ با این حال، آمارهای کلی نشان می دهند که شیوع این بیماری با افزایش سن تشدید می یابد. درادامه احتمال بروز هموروئید را در سنین مختلف بررسی کرده ایم که عبارت اند از:
نوزادان و کودکان:
ابتلا به بواسیر در کودکان بسیار نادر است ؛ اگرچه ممکن است کودکان به دلیل یبوست ناشی از تغییرات رژیم غذایی دچار شقاق مقعد شوند که با بواسیر اشتباه گرفته می شود، اما تورم واقعی عروق هموروئیدی در این سنین کم است.
نوجوانان و جوانان :
در این دهه های زندگی، شیوع بواسیر شروع به افزایش می کند ؛ علت اصلی در این گروه سنی اغلب سبک زندگی است. رژیم های غذایی نامناسب، کم آبی بدن، و نشستن های طولانی مدت مثلاً برای کار با کامپیوتر یا مطالعه از عوامل اصلی هستند. همچنین در زنان، بارداری یکی از عوامل مهم ایجاد بواسیر در سنین باروری است که می تواند حتی در اواخر دهه بیستی یا اوایل سی سالگی رخ دهد.
میانسالی (۴۰ تا ۶۰ سالگی):
این بازه سنی اوج شیوع بواسیر است ؛ در این سن، بافت های همبند بدن شروع به ضعف کرده و فشارهای ناشی از سال ها یبوست یا اسهال مزمن، اثر خود را نشان می دهند. بنابراین اکثر مراجعین به کلینیک های جراحی عمومی برای درمان بواسیر در این محدوده سنی قرار دارند.
دریافت نوبت معاینه با پر کردن فرم زیر
چرا بواسیر در سنین بالاتر تشدید می شود؟
با ورود به سنین بالاتر افراد ، نه تنها احتمال ابتلا به بواسیر افزایش می یابد، بلکه شدت و عوارض آن نیز تشدید می شود. دلایل متعددی برای این پدیده وجود دارد که ترکیبی از تغییرات جسمانی و بیماری ها همراه است. یکی از مهم ترین دلایل تشدید بواسیر در پیری، ضعف ساختاری بدن است. بالشتک های هموروئیدی توسط عضلاتی به دیواره عضلانی کانال مقعد متصل هستند. با افزایش سن، این رباط ها کشیده و ضعیف می شوند. این افتادگی باعث می شود که بواسیرهای داخلی به بیرون هجوم برده شده و تبدیل به بواسیرهای خارجی دردناک شوند.
عضلات نگهدارنده مقعد با افزایش سن قدرت و تون خود را از دست می دهند ؛ این ضعف عضلانی باعث می شود که کنترل دفع سخت تر شده و فرد نیاز به زور زدن بیشتری هنگام اجابت مزاج داشته باشد. که زور زدن فشار داخل شکمی و مقعدی را به شدت افزایش داده و مستقیماً باعث بزرگ شدن و پاره شدن عروق هموروئیدی می شود.
همچنین سالمندان بیشتر از جوانان دچار یبوست می شوند ؛ این امر ناشی از چند عامل از جمله کاهش فعالیت بدنی، کاهش متابولیسم، مصرف داروهای مختلف (مانند مسکن ها، داروهای فشار خون و مکمل های کلسیم)، و کمآبی بدن می باشد. مدفوع سفت و خشک نیاز به فشار بیشتری برای دفع دارد که مستقیماً عامل اصلی برای تشدید بواسیر است.
در نهایت گفته می شود که اگرچه بارداری در سنین پایین تر نیز رخ می دهد، اما زنان ممکن است به دلیل بارداری یا اثرات زایمان های متعدد در دهه چهل و پنجاه زندگی خود را نشان دهند. فشار جنین بر رگ های لگنی و زور زدن هنگام زایمان، از عوامل اصلی تشدید بواسیر در مادران است که ممکن است تا سال ها پس از زایمان باقی بماند.
دیدگاه خود را بنویسید