فیستول در مردان یکی از مشکلات ناحیه مقعد است که معمولا پس از ایجاد یک عفونت یا آبسه در اطراف مقعد شکل می گیرد. این بیماری می تواند با علائمی مانند ترشح مداوم از کنار مقعد، درد، تورم، خارش، التهاب و گاهی ایجاد یک سوراخ کوچک روی پوست اطراف مقعد همراه باشد. اگرچه فیستول مقعدی در مردان معمولا تهدید کننده زندگی نیست، اما در صورت درمان نشدن می تواند به یک مشکل مزمن و آزار دهنده تبدیل شود.
بسیاری از آقایان به دلیل محل ایجاد فیستول، ممکن است مراجعه به پزشک را به تاخیر بیندازند. این در حالی است که فیستول معمولا با دارو به تنهایی برطرف نمی شود و در بسیاری از موارد برای درمان قطعی به یک روش جراحی یا مداخله ای مناسب نیاز دارد.
فیستول مقعدی در مردان چیست؟
فیستول مقعدی یک مسیر یا کانال غیر طبیعی است که معمولا بین بخش داخلی کانال مقعد و پوست اطراف مقعد ایجاد می شود. این مسیر اغلب بعد از عفونت غدد کوچک اطراف مقعد و تشکیل آبسه به وجود می آید. آبسه زمانی ایجاد می شود که عفونت در یک فضای بسته جمع شود. اگر آبسه تخلیه شود اما مسیر عفونی آن به طور کامل از بین نرود، بدن ممکن است یک کانال باریک بین محل عفونت و پوست ایجاد کند. این کانال همان فیستول است.
در فیستول مردان ممکن است روی پوست اطراف مقعد یک سوراخ کوچک مشاهده شود که از آن ترشح چرکی، زرد یا بدبو خارج می شود. بعضی افراد نیز دوره هایی از درد و تورم دارند که پس از تخلیه ترشحات، موقتا بهتر می شود.
چرا مردان دچار فیستول می شوند؟
مهم ترین علت فیستول مقعدی در مردان، آبسه مقعدی است. زمانی که یک غده کوچک در اطراف کانال مقعد مسدود و سپس عفونی شود، احتمال تشکیل آبسه وجود دارد. اگر این عفونت به شکل کامل درمان نشود، ممکن است مسیر فیستولی ایجاد شود. با این حال، علت ایجاد فیستول در آقایان همیشه یکسان نیست. برخی بیماری ها و شرایط دیگر نیز می توانند احتمال ایجاد فیستول را افزایش دهند. مهم ترین عوامل عبارتند از:
- آبسه مقعدی
- عفونت غدد اطراف مقعد
- بیماری های التهابی روده مانند بیماری کرون
- عفونت های ناحیه مقعد
- برخی آسیب ها یا جراحی های اطراف مقعد
- بیماری هایی که باعث ضعف سیستم ایمنی می شوند
- عفونت های مزمن و درمان نشده در ناحیه مقعد
علت فیستول مقعدی در مردان چیست؟
علت فیستول مقعدی در مردان را می توان از دو زاویه بررسی کرد. در گروهی از بیماران، فیستول مستقیما به دنبال یک آبسه ایجاد می شود. در گروه دیگر، بیماری زمینه ای باعث التهاب و آسیب مداوم بافت های اطراف مقعد می شود و زمینه ایجاد فیستول را فراهم می کند. برای مثال، در بیماری کرون، التهاب می تواند فقط محدود به روده نباشد و ناحیه اطراف مقعد را نیز درگیر کند. در چنین شرایطی احتمال ایجاد فیستول افزایش پیدا می کند.
نکته مهم این است که وجود ترشح از اطراف مقعد همیشه به معنای فیستول نیست. عفونت پوستی، هموروئید عفونی، آبسه و برخی مشکلات دیگر نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند. به همین دلیل تشخیص دقیق اهمیت زیادی دارد.
علائم فیستول در مردان
علائم فیستول بسته به محل قرارگیری و مسیر آن متفاوت است. بعضی فیستول ها علائم واضحی دارند و بیمار خیلی زود متوجه وجود مشکل می شود، اما برخی دیگر ممکن است برای مدتی فقط با ترشح یا احساس ناراحتی خفیف همراه باشند.
شایع ترین علائم فیستول در مردان عبارتند از:
ترشح از کنار مقعد: یکی از نشانه های مهم، خروج ترشح چرکی، زرد رنگ یا بدبو از سوراخی در اطراف مقعد است.
درد و سوزش: درد معمولا در زمان التهاب یا بسته شدن موقت مسیر فیستول بیشتر می شود. ممکن است بعد از خروج ترشحات، شدت درد کاهش پیدا کند.
تورم و قرمزی: پوست اطراف سوراخ فیستول ممکن است ملتهب، قرمز و حساس شود.
خارش و تحریک پوستی: ترشحات مداوم می توانند پوست اطراف مقعد را تحریک کنند و باعث خارش یا سوزش شوند.
ایجاد سوراخ روی پوست: در برخی افراد یک سوراخ کوچک در نزدیکی مقعد دیده می شود که ممکن است به صورت دوره ای ترشح داشته باشد.
عود مکرر آبسه: اگر مسیر فیستول باز و بسته شود، ممکن است بیمار چندین بار دچار تورم و درد در اطراف مقعد شود.
فیستول مردان چه تفاوتی با سایر مشکلات مقعدی دارد؟
گاهی فرد وجود یک برجستگی، ترشح یا درد در اطراف مقعد را به هموروئید نسبت می دهد. در حالی که فیستول و هموروئید دو بیماری متفاوت هستند.
هموروئید در واقع تورم و تغییرات عروق ناحیه مقعد است، اما فیستول یک مسیر غیر طبیعی میان داخل کانال مقعد و پوست ایجاد می کند. بنابراین روش درمان این دو بیماری نیز متفاوت است.
آبسه نیز با فیستول تفاوت دارد. آبسه بیشتر به صورت یک تجمع چرکی و دردناک ظاهر می شود، در حالی که فیستول معمولا یک مسیر مزمن است که ممکن است پس از آبسه ایجاد شده باشد. تشخیص اشتباه می تواند باعث شود بیمار مدت زیادی از درمان مناسب دور بماند. به همین دلیل در صورت مشاهده ترشح مداوم یا سوراخی غیر طبیعی اطراف مقعد، بهتر است معاینه پزشکی انجام شود.
آیا فیستول در مردان خطرناک است؟
فیستول درمان نشده ممکن است به صورت مزمن باقی بماند و دوره های مکرر درد، التهاب، ترشح و آبسه ایجاد کند. همچنین مسیر فیستول ممکن است شاخه های بیشتری پیدا کند و درمان آن را پیچیده تر کند. در برخی بیماران، فیستول در نزدیکی عضلات کنترل کننده دفع قرار دارد. در چنین شرایطی انتخاب روش درمان اهمیت ویژه ای دارد، زیرا آسیب به عضلات اسفنکتر می تواند روی کنترل گاز یا مدفوع تاثیر بگذارد. بنابراین خطر فیستول بیشتر از آن که به جنسیت بیمار مربوط باشد، به محل فیستول، عمق مسیر، میزان درگیری عضلات اسفنکتر و وجود بیماری های زمینه ای ارتباط دارد.
تشخیص فیستول در آقایان چگونه انجام می شود؟
تشخیص معمولا با بررسی علائم و معاینه ناحیه مقعد آغاز می شود. پزشک محل سوراخ خارجی فیستول، میزان ترشح و حساسیت بافت اطراف را بررسی می کند. در بعضی بیماران، معاینه به تنهایی برای مشخص کردن مسیر فیستول کافی نیست. اگر مسیر عمیق، پیچیده یا نزدیک به عضلات اسفنکتر باشد، ممکن است پزشک از روش های تصویربرداری مانند MRI لگن یا سونوگرافی اندوآنال کمک بگیرد. هدف از بررسی فقط پیدا کردن سوراخ خارجی نیست؛ بلکه پزشک باید مسیر کامل فیستول و ارتباط آن با عضلات اسفنکتر را مشخص کند. این موضوع در انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.
درمان فیستول مقعدی در مردان
درمان فیستول به شکل و شدت پیچیدگی آن بستگی دارد. برخلاف بعضی مشکلات سطحی پوست، فیستول معمولا با مصرف پماد یا آنتی بیوتیک به تنهایی از بین نمی رود؛ زیرا یک مسیر غیر طبیعی در بافت ایجاد شده است. درمان های جراحی مختلفی برای فیستول وجود دارد. برای فیستول های ساده، ممکن است پزشک از روش فیستولوتومی استفاده کند. در این روش مسیر فیستول باز می شود تا از داخل ترمیم شود.
برای فیستول هایی که بخش قابل توجهی از عضلات اسفنکتر را درگیر کرده اند، ممکن است روش هایی انتخاب شوند که آسیب کمتری به این عضلات وارد کنند. از جمله این روش ها می توان به ستن، روش LIFT و فلپ پیشرفته اشاره کرد.
انتخاب روش درمان باید بر اساس شرایط همان بیمار انجام شود. یک روش واحد برای تمام فیستول های مردان مناسب نیست.
دیدگاه خود را بنویسید