زمان مطالعه: 5 دقیقه

خارش مقعد یک مسئله ناخوشایند شناخته می باشد که در اثر وجود انواع بیماری های مقعدی از جمله هموروئید ، شقاق ، فیستول ، آبسه مقعد  یا حتی بیماری های گوارشی از جمله انگل ، کرون و کولیت به وجود می آید. متاسفانه هنگام بروز علائم خارش مقعدی آن را جدی نگرفته یا برای درمان آن اقدامی نمی کنند که همین موضوع موجب حاد شدن بیماری نیز می گردد. در ادامه این مقاله همراه ما بوده تا به بررسی علت و نحوه درمان خارش مقعدی بپردازیم.

خارش مقعد

خارش مقعد

خارش پوست ناحیه مقعد و اطراف آن معمولا نشان دهنده وجود یک بیماری بوده که می بایست تحت بررسی قرار گیرد. بسیاری از افراد به دلیل احساس شرم ، هنگام بروز علائمی چون تحریک پوست یا خارش ناحیه ، آن را بررسی نکرده و حتی آن را تحت درمان قرار نمی دهند. از آنجایی که خارش مقعد نیز از علائم اولیه بیماریهای مقعدی به شمار می رود ، موجب حاد شدن و در نتیجه شدیدتر شدن علایم می شود.

علت خارش مقعد

در بررسی کلی علت خارش مقعد یا احساس ناخوشایند برای مقعد باید گفت که این عارضه به دلیل وجود بیماری های نشیمنگاهی و مقعدی از جمله بیرون زدگی مقعدی به وجود آمده و به تنهایی خطرناک نیست. برخی از اصلی ترین علتهای بروز خارش مقعد عبارت اند از:

هموروئید

هموروئید یک بیماری مقعدی بسیار شایع می باشد که که در اثر تورم عروق ناحیه راست روده و رکتوم به وجود آمده و عوارض بسیار زیادی به همراه دارد . هموروئید به صورت کلی دارای دو نوع خارجی و داخلی بوده که نوع داخلی آن داخل راست روده و نوع خارجی آن ، عروق اطراف دهانه مقعد را تحت تاثیر قرار می دهد. یکی از اصلی ترین علائمی که نشان دهنده وجود هموروئید به شمار می رود ، خارش مقعد بوده که به دلیل تحریک پوست به وجود آمده و رفته رفته شدید تر و همراه با علائم دیگر می شود.

شقاق

شقاق یا فیشر مقعدی نیز از دیگر بیماری های نشیمنگاهی می باشد که همراه با خارش مقعدی شدید است. شقاق معمولا در اثر یبوست شدید و فشار هنگام اجابت مزاج به وجود آمده و زخم های طولی بسیار کوچک در دهانه مقعد ایجاد میکند. (زخم های بین 1 الی 3 سانت حتی بیشتر یا کمتر) قبل از زخم شدن مقعد ممکن است فرد علائمی چون سوزش یا خشک شدن پوست و خارش مقعد را حس کند که در صورت بی توجهی به شقاق منجر می شود.

فیستول

عفونی ترین بیماری ناحیه مقعد فیستول است که درمان آن حتما با جراحی یا لیزر امکان پذیر است. این بیماری همراه با خارش شدید مقعد ، خشکی پوست ناحیه ، درد شدید ، خروج ترشحات و التهابات عفونی از مقعد و حتی ایجاد حفره مقعدی در پوست بوجود می آید. فیستول معمولا به دلیل مسدود شدن غدد مقعدی یا عدم درمان آبسه های شدید مقعدی به وجود می آید که درمان آن حتما توسط پزشک امکان پذیر خواهد بود.

انگل یا کرمک

کرمک یا انگل ها دارای انواع گوناگونی هستند که انگل های منتقله از راه ارتباط جنسی ، انگل های عفونی روده ای معمولا به وجود کرمک های بسیار ریز گفته می شود که موجب بروز علائم و عوارض های بسیار شدیدی از جمله خارش شدید مقعدی می شوند. وجود این انگل ها می تواند موجب بروز چاقی یا لاغری چشمگیر در افراد شده و درمان آن تنها توسط پزشک مخصوص مکان پذیر خواهد بود. بنابراین خارش مقعد را جدی گرفته و به موقع به بررسی آن بپردازید.

حساسیت یا عدم رعایت بهداشت

در برخی موارد از خارش مقعد ، خارش به دلیل حساسیت فرد به لباس زیر های تنگ و چسبان به وجود می آید. علاوه بر آن عدم رعایت بهداشت از جمله عدم شستشوی صحیح و خشک کردن مقعد می تواند موجب خارش مقعد شده و در نتیجه خارش مقعدی شدید . در کنار آن التهاب پوست را به همراه دارد.

دریافت نوبت معاینه مقعدی با پر کردن فرم زیر 

درمان خارش مقعد

به طور کلی نمی توان راه دقیقی برای خارش مقعد ارائه نمود. بلکه ابتدا می بایست علت خارش یا تحریک پوست تعیین شده و پس از آن راه درمان . اگر خارش مقعد به دلیل وجود بیماری هایی چون شقاق یا هموروئید باشد ، برخی راهکارهای زیر موثر خواهند بود:

  • نوشیدن کافی مایعات جهت نرم شدن مدفوع و بهبود سوخت و ساز بدن
  • استفاده از وازلین یا پماد آنتی هموروئید در صورت ابتلا به هموروئید (در صورت مشاهده علائم هموروئید یا ابتلا به آن)
  • استفاده از فیبر ، سبزیجات و میوه ها در وعده های غذایی جهت بهبود حرکات شکمی
  • حفظ بهداشت فردی و استفاده از شوینده های ملایم و غیر عطری برای مقعد
  • استفاده از لباس زیر های نخی و راحت و تعویض آن هر 24 ساعت یکبار

بهترین پماد برای خارش مقعدی

به طور کلی گفته می شود که روشهای متعددی برای درمان خارش مقعدی در خانه وجود دارد که یکی از بهترین آنها ، استفاده از پماد خارش مقعدی است. پماد خارش مقعدی نیز دارای انواع متعددی است که عبارت اند از:

  • وازلین که می تواند سبب کاهش تحریک و التهاب پوست شود.
  • استعمال پماد لیدوکائین مقعدی که سبب کاهش خارش و سر شدن موقت ناحیه می شود
  • استعمال پماد زینک اکساید
  • پماد هیدروکورتیزون

البته که توجه داشتیم استعمال پماد برای خارش مقعدی می بایست با توجه به نوع عارضه و علت به وجود آمدن آن تجویز شود. به هیچ عنوان نمی توان گفت که می توان به صورت خودسرانه از دارو ها و پماد های خارش مقعدی استفاده نمود.

خارش مقعد در بزرگسالان و کودکان

به طور کلی خارش مقعدی در بزرگسالان می‌ تواند ناشی از عوامل متعددی باشد ، از مشکلات گوارشی و یبوست گرفته تا استفاده از رژیم‌ های غذایی تند و پر ادویه همه از عوامل بروز خارش مقعدی در افراد بزرگسال به شمار می رود. در بزرگسالان، استرس، بهداشت نامناسب و حتی برخی بیماری‌ های مزمن مانند دیابت نیز می‌ توانند باعث خارش مقعد شوند. خارش مقعد کودکان بیشتر به دلیل آلودگی‌ های انگلی، به‌ ویژه کرمک، مشاهده می‌ شود. کودک ممکن است به‌ صورت ناخودآگاه در خواب مقعد خود را بخاراند که همین موضوع نیز می‌ تواند باعث ایجاد زخم‌ های پوستی و حتی انتقال آلودگی به دیگر اعضای خانواده شود. تشخیص به‌ موقع و درمان خارش مقعد از اهمیت زیادی برخوردار بوده و می بایست تحت بررسی قرار گیرد.

خارش مقعد در زنان بیشتر است یا مردان؟

معمولا این موضوع برای جنسیت خاصی بیشتر نبوده و می توان گفت به یک اندازه در بین زنان و مردان شایع است. اما به طور کلی از نظر آمار، زنان به دلیل تغییرات هورمونی، استفاده مکرر از محصولات بهداشتی، و حساسیت‌ های پوستی در دوران بارداری یا قاعدگی، ممکن است بیشتر مستعد خارش مقعد باشند. با این حال، مردان نیز به دلیل تعریق بیشتر، استفاده از لباس‌ های تنگ یا فعالیت‌ های ورزشی سنگین در معرض خارش مقعدی قرار دارند. بنابراین نمی توان گفت که خارش مقعد در مردان بیشتر است یا زنان بلکه سبک زندگی افراد با یکدیگر متفاوت بوده و بر اساس شرایط فیزیکی بررسی می شود.

نکته پایانی

خارش مقعد ممکن است در ابتدا یک موضوع جدی و نگران کننده به شمار نرود ، اما بی توجهی به درمان این عارضه می تواند تا حد زیادی باعث حاد شدن مشکلات و بیماری هایی نظیر هموروئید ، بواسیر ، شقاق ، فیستول ، انگل و حتی مشکلات پوستی شود. در نتیجه توصیه می شود که حتما بعد از مشاهده علائم ناشی از مشکلات مقعدی حتما با پزشک مربوطه مشورت نمایید.