پیچ خوردگی روده یا ولولوس یکی از جدی ترین اختلالات گوارشی است که در اثر چرخش غیر طبیعی بخشی از روده در اطراف خود رخ می دهد و می تواند موجب انسداد کامل یا نسبی جریان محتویات روده شود. این وضعیت، اگر سریع تشخیص داده نشود، ممکن است به مشکلات حاد مانند نکروز روده، عفونت گسترده شکمی و حتی تهدید حیات بیمار منجر گردد. روده ساختاری پیچیده با عملکردی حیاتی است و کوچکترین اختلال در جریان خون یا حرکت طبیعی آن می تواند پیامدهای گستردهای داشته باشد.
درک درست از بیماری ولولوس یا پیچ خوردن روده، شناخت علت پیچ خوردن روده، آگاهی از نشانه و آشنایی با روش های نوین درمانی می تواند نقش مهمی در کاهش خطرات و افزایش شانس بهبودی داشته باشد.
پیچ خوردگی روده چگونه رخ می دهد؟
پیچ خوردگی زمانی ایجاد می شود که بخش هایی از روده بزرگ یا روده کوچک به دلایلی دور یکدیگر می پیچند و مسیر طبیعی عبور گاز و مواد غذایی مسدود می شود. فشار ناشی از این پیچش می تواند جریان خونرسانی به روده را مختل کرده و محیطی مستعد نکروز و ترکیدگی روده ایجاد کند. در این حالت، بیمار غالبا درد شدید شکم، نفخ غیر طبیعی، یبوست، تهوع، استفراغ و ناتوانی در دفع گاز را تجربه می کند. برخی افراد به دلیل تاخیر در مراجعه به پزشک، با عوارض سنگین و جدی تری نیز مواجه می شوند که برای سلامتی بسیار خطرناک است.
علت پیچ خوردن روده
به طور کلی شناخت علت پیچ خوردن روده در پیشگیری و درمان به موقع این اختلال اهمیت ویژهای دارد. این عارضه ممکن است ناشی از عوامل مختلف ساختاری، عملکردی یا محیطی باشد. از جمله شایع ترین علتهای پیچ خوردن روده می توان به موارد زیر اشاره کرد که عبارت اند از:
- ناهنجاری های مادرزادی: برخی افراد از بدو تولد دچار اختلالات گوارشی یا چرخش ناقص روده هستند. این نوع اختلال باعث می شود روده در موقعیتی ناپایدار قرار گیرد و در نهایت احتمال پیچش آن نیز افزایش یابد.
- چسبندگی های شکمی: پس از جراحی های شکمی، التهاب، یا عفونت های داخل شکمی، بافت های چسبنده ایجاد می شود که این چسبندگی می تواند حرکت طبیعی روده را محدود کرده و زمینه ساز پیچ خوردگی شوند.
- یبوست مزمن: فشار مداوم ناشی از یبوست طولانی مدت گاهی باعث کشش بیش از حد روده بزرگ و در نهایت پیچش آن می شود.
- افزایش سن: در سالمندان، به دلیل ضعف ماهیچه های دیواره روده و کاهش تحرک دستگاه گوارش، احتمال بروز پیچ خوردگی، مخصوصاً در کولون سیگموئید، بیشتر است.
- رژیم غذایی نامناسب: مصرف زیاد مواد غذایی پر فیبر بدون نوشیدن آب کافی، یا خوردن وعده های حجیم نیز می تواند باعث بروز ولولوس شود.
- حاملگی: در برخی زنان باردار به دلیل تغییرات هورمونی و فشار جنین نیز، احتمال پیچش بخشی از روده افزایش پیدا می کند.
- اختلالات حرکتی روده: بیماری هایی مانند پارکینسون، دیابت پیشرفته، یا مشکلات عصبی ممکن است موجب کندی حرکت روده و در نهایت باعث ایجاد پیچ خوردگی شوند.
آیا پیچ خوردن روده باعث هموروئید می شود؟
هموروئید یا بواسیر معمولاً در اثر فشار زیاد در ناحیه مقعد ایجاد می شود؛ این فشار ممکن است به دلیل یبوست مزمن، زور زدن بیش از حد هنگام دفع یا اختلالات حرکتی روده باشد. از آنجا که پیچ خوردگی روده اغلب با انسداد و یبوست شدید همراه است، می تواند به صورت غیرمستقیم احتمال بروز هموروئید را افزایش دهد. بنابراین، پیچ خوردگی به طور مستقیم عامل ایجاد هموروئید نیست، اما شرایط ناشی از انسداد روده و ناتوانی در دفع ممکن است باعث تشدید یا ظهور هموروئید گردد.
درمان هموورئید با پر کردن فرم زیر
تشخیص پیچ خوردگی روده یا ولولوس چگونه است؟
تشخیص این بیماری معمولاً با معاینه بالینی، بررسی سابقه بیمار و انجام تصویربرداری های پیشرفته انجام می شود. استفاده از سی تی اسکن ، سونوگرافی یا رادیوگرافی شکم می تواند تصویر دقیقی از وضعیت روده ارائه دهد. تشخیص زود هنگام این بیماری نه تنها از بروز عوارض شدید جلوگیری می کند، بلکه احتمال موفقیت درمان های غیر جراحی را نیز بالا می برد.
درمان پیچ خوردن روده
در برخورد با این عارضه، تشخیص به موقع و انتخاب بهترین روش درمانی اهمیت زیادی دارد. درمان پیچ خوردگی روده بر اساس شدت علائم، محل پیچش، سلامت روده و وضعیت عمومی بیمار تعیین می شود. از این رو اصلی ترین روشهای درمان پیچ خوردگی روده عبارت اند از:
- درمان های اولیه و غیر جراحی: در برخی موارد، به ویژه در پیچ خوردگی کولون سیگموئید، پزشک می تواند از یک لوله مخصوص برای باز کردن پیچش استفاده کند.
- مصرف آنتی بیوتیک و دارو : مصرف برخی دارو ها و یا آنتی بیوتیک ها (در صورت بروز عفونت) می تواند تا حد زیادی باعث کاهش علائم بیماری شود.
- جراحی: اگر پیچ خوردگی شدید باشد و روش های غیر جراحی پاسخگو نباشد ، یا علائم نکروز مشاهده شود، جراحی الزامی است. در جراحی، بخش آسیب دیده روده برداشته شده و جریان طبیعی گوارش بازسازی می شود.
- لاپاراسکوپی: در برخی بیماران استفاده از جراحی کم تهاجمی لاپاراسکوپی می تواند درد کمتر، دوره نقاهت کوتاه تر و عوارض کمتری ایجاد کند.
دیدگاه خود را بنویسید