فیستول مقعد یکی از بیماریهای التهابی ناحیهٔ رکتال و مقعد است که ناشی از ایجاد یک مجرای غیر طبیعی میان پوست اطراف مقعد و کانال رکتوم می باشد. این مجرا حاصل یک فرایند عفونی است که در ابتدا معمولاً به صورت آبسه آغاز شده و در ادامه تبدیل به مسیری پایدار می گردد. شدت فیستول، نوع آن، میزان ترشح، عمق و ارتباط آن با عضلات اسفنکتر تعیین کننده روش های درمانی هستند. بسیاری از افراد، به ویژه در مراحل ابتدایی یا هنگام بروز علائم خفیف، به دنبال درمان خانگی فیستول رفته تا شاید از طریق اقدامات ساده، درد و التهاب را کاهش دهند. در ادامه از این مقاله همراه ما بوده تا به صورت دقیق به بررسی مزایا و معایب درمان خانگی فیستول بپردازیم.
چرا درمان فیستول دشوار است؟
برای درک بهتر محدودیت های درمان فیستول با روش خانگی ابتدا باید بدانیم که این بیماری چگونه شکل می گیرد؛ فیستول زمانی ایجاد می شود که یک عفونت محصور در بافت های نرم اطراف مقعد راهی برای خروج پیدا کرده و این مسیر به صورت دائمی باقی می ماند. این کانال از سلولهای آسیب دیده و التهاب مزمن پوشیده شده است که باعث ترشحات نیز می شوند. هیچ داروی خوراکی، پماد، یا ترکیب گیاهی نمی تواند به تنهایی این مسیر را بسته یا ساختار داخلی فیستول را بازسازی کند. بنابراین، انتظار درمان کامل با روش های خانگی یک تصور نادرست است. اما اقداماتی وجود دارد که می تواند التهاب را کاهش، ترشح را کم، و درد را قابل تحمل تر کند.
روشهای درمان خانگی فیستول مقعد
در این بخش به معرفی مهم ترین اقداماتی می پردازیم که در دستهٔ روشهای درمان خانگی فیستول مقعد قرار گرفته و می توانند به عنوان درمان کمکی مورد استفاده قرار گیرند. بنابراین اصلی ترین روشهای درمان خانگی فیستول مقعد عبارت اند از:
حمام نشیمن یا سیتز بث
حمام نشیمن یکی از قدیمی ترین و موثرترین روش های تسکینی برای مشکلات ناحیهٔ مقعد است. نشستن در آب گرم، فرآیند افزایش جریان خون، بهبود گردش بافتی، کاهش فشار و تخلیهٔ بهتر ترشحات را به دنبال داشته و بوی بد مقعد را کاهش می دهد. برای اثرگذاری بیشتر، بهتر است این کار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه و حداقل دو بار در روز انجام شود. افزودن مقدار کمی نمک اپسوم یا جوش شیرین نیز می تواند اثر ضدالتهابی ملایمی ایجاد کند.
کمپرس گرم
کمپرس گرم، به خصوص در نواحی دردناک مقعد ، با ایجاد گرمای موضعی به کاهش گرفتگی ماهیچه ها و افزایش خونرسانی کمک می کند.
مصرف فیبر و افزایش آب
یبوست یک عامل تشدید کنندهٔ مهم برای درد فیستول مقعد است. فشار هنگام دفع، حرکت سخت مدفوع در رکتوم و تحریک ناحیهٔ مقعد باعث التهاب بیشتر و حتی آسیب بافتی می شود.استفاده از رژیم پر فیبر شامل: سبزیجات برگ دار ، میوه های تازه، غلات کامل و دانه های گیاهی مانند چیا و تخم کتان به همراه نوشیدن کافی آب (حداقل ۸ لیوان روزانه) می تواند روند دفع را تسهیل کرده و از فشار اضافی بر مقعد جلوگیری کند.
رعایت بهداشت دقیق
پاکسازی صحیح و مداوم پوست اطراف فیستول، جلوگیری از تجمع باکتری ها، تعویض مرتب لباس زیر و خشک کردن ناحیه با دستمال نرم از جمله اقدامات مهم در کنترل علائم است. محیط گرم و مرطوب اطراف مقعد بهترین موقعیت برای رشد باکتری هاست؛ در نتیجه توصیه می شود که حتما ناحیه مقعد را به خوبی شسته و خشک نمایید.
آیا روش خانگی برای درمان فیستول موثر است؟
روشهای خانگی می توانند علائم فیستول را تا حد زیادی کاهش دهند، اما درمان کامل فیستول با روش خانگی ممکن نیست؛ علت این موضوع نیز کاملاً مشخص است که بیماری عفونی همچون فیستول صرفا با درمان گیاهی یا خانگی ممکن نیست. فیستول یک کانال بسته شده از بافت های آسیب دیده و مزمن است. این بافت ها تنها با جراحی یا تکنیک های درمانی پزشکی مانند لیزر، ستون یا فیستولوتومی قابل ترمیم هستند.تمام مواد گیاهی، گرمای موضعی، و حمام های درمانی تنها التهاب و درد را کاهش داده و در برخی موارد می توانند مانع از پیشرفت علائم شوند، اما ساختار داخلی فیستول را از بین نمی برند.
خطرات روش خانگی درمان فیستول
بسیاری از افراد به دلیل ترس از جراحی یا ستون گذاری فیستول یا هزینه های درمانی، تنها به روش های خانگی اکتفا می کنند. این کار می تواند مشکلات جدی برای بیمار ایجاد کرده و حتی سبب تشدید بیماری نیز بشود. پیشرفت عفونت یکی از اصلی ترین عوارض های درمان خانگی فیستول شناخته می شود ؛ چرا که فیستول یک مسیر عفونی فعال است و وقتی به طور اصولی درمان نشود، می تواند گسترش یافته و به عضلات اسفنکتر، پوست اطراف لگن یا حتی بافت های عمیق تر آن نفوذ کند.
همچنین عدم تخلیهٔ صحیح عفونت می تواند باعث تجمع چرک و شکل گیری آبسه های عود کننده شود. این وضعیت معمولاً درد شدید، تب و نیاز به جراحی یا لیزر را برای بیمار ایجاد می کند. در نهایت تاخیر زیاد در درمان می تواند به ایجاد فیستول های پیچیده منجر شود و در این صورت درمان جراحی دشوارتر شده و احتمال آسیب به عضلات اسفنکتر بیشتر شود.
دیدگاه خود را بنویسید