فیستول کودکان یکی از مشکلاتی است که ممکن است در ناحیه اطراف مقعد ایجاد شود و والدین را با علائمی مانند سوراخ کنار مقعد کودک، ترشح، التهاب یا زخم کنار مقعد کودک مواجه کند. فیستول در کودکان معمولا به دنبال ایجاد یک مسیر غیر طبیعی بین داخل کانال مقعد و پوست اطراف آن شکل می گیرد. این مسیر می تواند باعث خروج ترشحات چرکی یا خونابه از پوست شود و گاهی نیز با درد، تورم و حساسیت همراه باشد.
فیستول مقعدی در بسیاری از موارد پس از ایجاد یک عفونت یا آبسه در اطراف مقعد شکل می گیرد. به همین دلیل، مشاهده یک برجستگی دردناک، قرمزی یا سوراخی که به صورت مداوم ترشح دارد، موضوعی نیست که بهتر باشد برای مدت طولانی نادیده گرفته شود. البته هر زخم یا سوراخ اطراف مقعد به معنی فیستول نیست و تشخیص قطعی باید توسط بهترین جراح فیستول انجام شود. در ادامه با علت فیستول در کودکان، علائم، روش تشخیص و گزینه های درمانی آن بیشتر آشنا می شویم.
فیستول مقعدی در کودکان چیست؟
فیستول مقعدی یک کانال یا مسیر غیر طبیعی است که معمولا بین قسمت داخلی مقعد یا راست روده و پوست اطراف مقعد ایجاد می شود. این مسیر ممکن است از داخل بدن به سمت پوست امتداد پیدا کند و در نهایت به شکل یک سوراخ کوچک در کنار مقعد دیده شود. وقتی این مسیر در کودک ایجاد می شود، ممکن است والدین ابتدا متوجه یک سوراخ کوچک، جوش مانند یا زخم در کنار مقعد شوند. گاهی این ناحیه برای مدتی بسته می شود و سپس دوباره متورم شده و ترشح می کند. این الگوی تکرار شونده می تواند از نشانه های وجود فیستول باشد.
شدت و شکل فیستول در هر کودک یکسان نیست. بعضی موارد سطحی هستند و مسیر کوتاهی دارند، در حالی که برخی فیستول ها می توانند مسیر پیچیده تری داشته باشند. بنابراین روش درمان فیستول نیز بر اساس محل و مسیر فیستول، سن کودک و شرایط عمومی او انتخاب می شود.
علت فیستول در کودکان چیست؟
علت فیستول در کودکان به سن کودک و شرایط ایجاد کننده آن بستگی دارد. در بسیاری از کودکان، فیستول مقعدی بعد از یک آبسه اطراف مقعد ایجاد می شود. آبسه در واقع تجمع عفونی چرک در بافت اطراف مقعد است. اگر این عفونت به شکل کامل برطرف نشود یا یک مسیر بین محل عفونت و پوست ایجاد شود، احتمال تشکیل فیستول وجود دارد. از عوامل مهم مرتبط با فیستول در کودک می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- آبسه اطراف مقعد
- عفونت غدد کوچک اطراف کانال مقعد
- التهاب یا تحریک مداوم پوست اطراف مقعد
- برخی بیماری های التهابی روده در موارد خاص
- مشکلات مادرزادی در گروه محدودی از کودکان
- عفونت های پوستی یا بافتی در اطراف مقعد
در شیرخواران و نوزادان، فیستول ممکن است با الگوی متفاوتی نسبت به بزرگسالان دیده شود. فیستول نوزادان گاهی پس از بروز آبسه اطراف مقعد ایجاد می شود و ممکن است به شکل یک سوراخ یا محل ترشح کوچک روی پوست دیده شود.
جهت دریافت نوبت معاینه و مشاوره فرم زیر را پر کنید
آیا هر سوراخ کنار مقعد کودک نشانه فیستول است؟
خیر ؛ دیدن سوراخ کنار مقعد کودک به تنهایی برای تشخیص فیستول کافی نیست. پوست اطراف مقعد کودکان به دلایل مختلف ممکن است دچار زخم، التهاب، جوش، تحریک پوستی یا عفونت شود. اگر سوراخ یا زخم اطراف مقعد برای مدت طولانی باقی بماند، مرتب ترشح کند یا پس از بهبود دوباره ظاهر شود، احتمال وجود یک مسیر عفونی مانند فیستول بیشتر می شود.
برای مثال، ممکن است والدین ابتدا تصور کنند یک جوش ساده در کنار مقعد کودک ایجاد شده است. اگر این ناحیه به طور مکرر متورم شود، چرک تخلیه کند و دوباره بسته شود، بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود.
علائم فیستول کودکان
علائم فیستول کودکان می تواند از یک کودک به کودک دیگر متفاوت باشد. بعضی کودکان تنها یک سوراخ کوچک در پوست اطراف مقعد دارند، در حالی که در موارد دیگر التهاب و ترشح قابل توجه دیده می شود.مهم ترین علائم عبارتند از:
- مشاهده سوراخ کوچک در کنار مقعد
- ترشح چرک یا مایع زرد و بدبو
- خروج خونابه از محل سوراخ
- قرمزی پوست اطراف مقعد
- تورم یا برجستگی کنار مقعد
- درد هنگام نشستن یا دفع مدفوع
- حساسیت محل هنگام لمس
- ایجاد مکرر آبسه در اطراف مقعد
- زخم کنار مقعد کودک که دیر خوب می شود
- بسته شدن موقت سوراخ و بازگشت مجدد ترشح
یکی از نشانه هایی که می تواند توجه والدین را جلب کند، وجود یک زخم کنار مقعد کودک است که ظاهرا بهبود پیدا می کند اما بعد از مدتی دوباره متورم یا ترشح دار می شود.
فیستول مقعد کودک چگونه ایجاد می شود؟
برای درک بهتر این مشکل، تصور کنید ابتدا یک عفونت کوچک در بافت اطراف مقعد ایجاد شده است. بدن برای مقابله با عفونت واکنش نشان می دهد و ممکن است در محل، تجمع چرک یا آبسه ایجاد شود. اگر آبسه به سطح پوست راه پیدا کند، چرک تخلیه می شود. در بعضی کودکان پس از تخلیه آبسه، یک مسیر کوچک بین داخل مقعد و پوست باقی می ماند.
فیستول نوزادان چه تفاوتی دارد؟
فیستول نوزادان و آبسه اطراف مقعد در ماه های ابتدایی زندگی ممکن است با قرمزی، تورم یا یک برجستگی کوچک در اطراف مقعد دیده شود. در برخی موارد نیز پس از تخلیه عفونت، یک سوراخ کوچک روی پوست باقی می ماند. نکته مهم این است که در نوزادان، نباید هر نوع ضایعه پوستی اطراف مقعد را به عنوان فیستول در نظر گرفت. معاینه پزشک برای تشخیص علت دقیق اهمیت زیادی دارد.
همچنین والدین نباید محل را فشار دهند یا تلاش کنند چرک را در خانه تخلیه کنند ؛ فشار دادن ضایعه می تواند باعث آسیب بیشتر به پوست یا گسترش عفونت شود.
تشخیص فیستول در کودکان چگونه انجام می شود؟
تشخیص فیستول در کودک در بسیاری از موارد با معاینه دقیق ناحیه اطراف مقعد انجام می شود. پزشک محل سوراخ، وضعیت پوست، وجود ترشح و نشانه های التهاب را بررسی می کند ؛ در موارد ساده ممکن است معاینه فیزیکی برای تشخیص کافی باشد. اما اگر مسیر فیستول پیچیده باشد یا تشخیص از طریق معاینه مشخص نباشد، پزشک ممکن است از روش های تصویربرداری یا بررسی های تکمیلی استفاده کند.
نوع بررسی مورد نیاز به سن کودک، علائم، محل فیستول و احتمال وجود بیماری های زمینه ای بستگی دارد. هدف از تشخیص فقط پیدا کردن سوراخ خارجی نیست، بلکه باید مسیر فیستول و ارتباط آن با بافت های اطراف نیز تا حد امکان مشخص شود.
درمان فیستول کودکان چگونه انجام می شود؟
معمولا درمان فیستول کودکان بر اساس شرایط هر کودک تعیین می شود ؛ نوع فیستول، وجود یا عدم وجود آبسه، محل مسیر و شدت علائم از جمله عواملی هستند که پزشک هنگام انتخاب روش درمان در نظر می گیرد. در بعضی موارد، به ویژه در شیرخواران، پزشک ممکن است ابتدا وضعیت کودک را تحت نظر بگیرد. برخی فیستول ها ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند یا بهبود پیدا کنند. با این حال، در صورت باقی ماندن مسیر فیستول یا تکرار عفونت، درمان تخصصی می تواند مورد نیاز باشد.
اگر همزمان آبسه وجود داشته باشد، کنترل عفونت و تخلیه مناسب آن اهمیت دارد. آنتی بیوتیک نیز در شرایط خاص و بر اساس نظر پزشک تجویز می شود و مصرف خودسرانه آن توصیه نمی شود.
آیا فیستول کودکان همیشه به جراحی نیاز دارد؟
خیر، همه موارد فیستول در کودکان لزوما بلافاصله نیاز به جراحی ندارند. تصمیم برای جراحی به عوامل مختلفی مانند سن کودک، شدت بیماری، تعداد دفعات عود، وضعیت فیستول و پاسخ آن به درمان های قبلی بستگی دارد. اگر فیستول باقی بماند و باعث عفونت های مکرر، ترشح مداوم یا تشکیل مجدد آبسه شود، ممکن است پزشک درمان جراحی را پیشنهاد کند. هدف از این درمان، برطرف کردن مسیر غیر طبیعی فیستول و جلوگیری از تکرار عفونت است.
در کودکان، انتخاب روش درمان باید با توجه ویژه به ساختار عضلات اطراف مقعد انجام شود. به همین دلیل، درمان فیستول مقعدی کودکان باید توسط پزشکی انجام شود که تجربه کافی در درمان بیماری های ناحیه مقعد در گروه سنی کودک داشته باشد.
مراقبت از کودک مبتلا به فیستول در خانه
مراقبت های خانگی می توانند به حفظ پاکیزگی ناحیه و کاهش تحریک پوست کمک کنند، اما جایگزین درمان پزشکی نیستند.والدین بهتر است:
- ناحیه اطراف مقعد را تمیز و خشک نگه دارند.
- پس از دفع، پوست کودک را با ملایمت تمیز کنند.
- از شوینده های قوی یا محصولات عطری در ناحیه استفاده نکنند.
- لباس زیر کودک را مرتب تعویض کنند.
- از فشار دادن یا دستکاری سوراخ و زخم خودداری کنند.
- دارو یا آنتی بیوتیک را بدون تجویز پزشک به کودک ندهند.
- در صورت مشاهده ترشح، تغییر اندازه تورم یا تب، پزشک را در جریان قرار دهند.
در نوزادان نیز تعویض منظم پوشک و جلوگیری از باقی ماندن طولانی مدت رطوبت و آلودگی روی پوست اهمیت دارد.
آیا فیستول مقعدی کودکان خطرناک است؟
فیستول مقعدی کودکان در بسیاری از موارد یک مشکل قابل درمان است، اما بی توجهی به آن می تواند باعث ادامه ترشح، عود آبسه و التهاب مکرر شود. شدت مشکل نیز به مسیر فیستول و شرایط زمینه ای کودک بستگی دارد.
به همین دلیل، مشاهده یک سوراخ یا زخم ماندگار در اطراف مقعد نباید باعث نگرانی بیش از حد والدین شود، اما بهتر است بدون بررسی تخصصی نیز رها نشود. تشخیص دقیق کمک می کند مشخص شود ضایعه واقعا فیستول است یا مشکل پوستی و عفونی دیگری وجود دارد.
دیدگاه خود را بنویسید