زمان مطالعه: 3 دقیقه

می دانیم که بواسیر یا هموروئید یکی از شایع‌ ترین بیماری‌ ها در دنیای امروز است که زندگی بسیاری از افراد را در سنین مختلف تحت تاثیر قرار می‌ دهد. این عارضه که ناشی از ورم و التهاب رگ‌ های خونی در ناحیه مقعد و راست‌ روده است، می‌ تواند دردناک و ناراحت‌ کننده باشد. یکی از جدی ترین و دردناک ترین  مشکلات هموروئید ، پارگی یا به اصطلاح ترکیدن بواسیر است که با خونریزی و درد ناگهانی همراه است. در ادامه از این مقاله به بررسی دقیق علتها، علائم و روش‌ های درمان خانگی و پزشکی، و همچنین عوارض احتمالی پارگی بواسیر می‌ پردازیم .

عکس پارگی هموروئید

ترکیدن یا پارگی بواسیر 

برای درک پارگی بواسیر، ابتدا باید بدانیم که بیماری بواسیر خونی چیست؛ در داخل و اطراف مقعد، رگ‌ های خونی زیادی وجود دارند که به بالشتک‌ های خونی شناخته می شوند. وقتی این رگ‌ ها  در اثر یبوست، بارداری، بلند کردن اجسام سنگین یا نشستن طولانی تحت فشار زیاد قرار می‌ گیرند؛  متورم شده و به صورت برآمدگی‌ های دردناک ظاهر می‌ شوند.

به طور کلی بواسیر به دو دسته داخلی (داخل راست‌ روده) و خارجی (در اطراف مقعد) تقسیم می‌ شود. پارگی یا ترکیدن بواسیر بیشتر در مورد بواسیر ترومبوزه (یا بواسیر خونی) خارجی رخ می‌ دهد. در این حالت، لخته خون در داخل بواسیر تشکیل می‌ شود و باعث می‌ شود متورم، سفت و بسیار دردناک شود. در نهایت فشار داخل این توده خونی به قدری افزایش می‌ یابد که دیواره رگ تحمل نکرده و پاره می‌ شود. این ترکیدن یا پارگی باعث خروج خون و لخته و کاهش ناگهانی فشار می‌ شود که اغلب با احساس درد شدید و سپس تسکین نسبی همراه است.

علائم پارگی یا ترکیدن بواسیر

وقتی بواسیر  دچار ترکیدن یا پاره می‌ شود، علائم آن بسیار واضح و قابل توجه خواهد بود که می بایست سریعا تحت بررسی و درمان قرار گیرند. بنابراین برخی از اصلی ترین علائم ترکیدن هموروئید عبارت اند از :

  • خونریزی روشن و تازه: مهم‌ ترین نشانه پارگی هموروئید ، خونریزی شدید است؛  خون معمولاً قرمز روشن است (چرا که  خون شریانی است) و ممکن است به صورت قطرات در توالت، روی دستمال کاغذی یا حتی پاشیدن به توالت دیده شود که این خونریزی معمولاً با دفع مدفوع یا فشار شدید رخ می‌ دهد.
  • درد شدید و ناگهانی: معمولا قبل از پارگی هموروئید، بیمار معمولاً درد شدیدی در ناحیه مقعد حس می‌ کند که شبیه به سوزش یا ضربه است. در لحظه پارگی، ممکن است درد به اوج خود برسد و بلافاصله پس از خروج خون و لخته، درد به شدت کاهش یابد.
  •  حس برآمدگی یا توده: ممکن است بیمار با دست خود یک توده نرم یا سفت در اطراف مقعد حس کند که پس از پارگی، ممکن است کوچک‌ تر یا شل‌ تر به نظر برسد اما مجدد با گذشت زمان به حالت قبل خود برسد. 
  • خارش و تحریک پوست: تماس خون و ترشحات با پوست اطراف مقعد باعث خارش، سوزش و التهاب پوستی می‌ شود.

عوارض احتمالی پارگی بواسیر

اگرچه پارگی بواسیر یا ترکید هموروئید اغلب خود به‌ خود بهبود می‌ یابد، اما اگر به درستی درمان نشود یا عفونی شود، می‌ تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. خطرناک‌ ترین عارضه ناشی از آسیب هموروئید، عفونت است. ناحیه مقعد پر از باکتری است که اگر باکتری‌ ها از محل پارگی وارد رگ خونی یا بافت‌ های اطراف شوند، می‌ توانند باعث عفونت شدید و آبسه شوند. همچنین خونریزی‌ های مکرر و طولانی‌ مدت می‌ تواند منجر به کم‌ خونی شود که با علائمی مانند ضعف، رنگ‌ پریدگی و تنگی نفس همراه است. علاوه بر آن پس از بهبود پارگی، ممکن است پوستی اضافه در ناحیه مقعد باقی بماند ؛ این پوست اضافه معمولاً مشکل جدی ایجاد نمی‌ کند اما می‌ تواند بهداشت را دشوار کرده و ظاهر نامطلوبی داشته باشد.

پیشگیری از ترکیدن هموروئید

پیشگیری از تشدید و حاد شدن بیماری همواره بهترین درمان عارضه است؛ از این رو برای جلوگیری از تشدید بواسیر و پارگی آن برخی راهکارهای زیر قابل ارائه هستند که عبارت اند از:

  • مصرف فیبر کافی (سبزیجات، میوه، غلات کامل) و نوشیدن ۸ لیوان آب در روز برای نرم کردن مدفوع جهت پیشگیری از یبوست 
  • پرهیز از زور زدن هنگام دفع مدفوع جهت جلوگیری از آسیب به عروق
  • داشتن فعالیت کافی و منظم  جهت بهبود گردش خونرسانی
  • کاهش فشار به ناحیه لگن

نکته پایانی 

به طور کلی پارگی بواسیر یک اتفاق دردناک و ترسناک است، اما در اکثر موارد با مراقبت‌ های ساده و بهداشتی ظرف چند روز تا یک هفته بهبود می‌ یابد. نکته مهم و اساسی در رابطه با آسیب به هموروئید این است که بیمار باید هرگونه خونریزی  مقعدی را جدی گرفته و تحت بررسی و درمان قرار دهد. در برخی موارد این خونریزی ناشی از مشکلات جدی تر گوارشی بوده که نیاز به درمان های جدی تر خواهد داشت. بنابراین شناسایی علت و منشا خونریزی نیز بسیار مهم بوده و بایستی تحت بررسی قرار گیرد.