بواسیر یا هموروئید، از شایع ترین اختلالات ناحیه مقعد و راست روده است که به صورت تورم عروق این ناحیه بروز پیدا می کند. در حالت طبیعی، شبکه ای از عروق در بافت انتهایی رکتوم و کانال مقعد وجود دارند که به کنترل دفع کمک می کنند. به طور کلی در اثر فشار بیش از حد یا تحریک مکرر، این عروق دچار اتساع، التهاب و گاهی پارگی می شوند. یکی از عوامل ایجاد یا تشدید این وضعیت می تواند بواسیر در اثر رابطه مقعدی باشد؛ این موضوع در دیدگاه پزشکی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و یک امر مهم است که در ادامه از این مقاله به طور دقیق به بررسی آن پرداخته ایم.
خطرات رابطه مقعدی و هموروئید
همانطور که گفته شد ، بواسیر یکی از شایع ترین بیماری های مقعدی می باشد که ناشی از تورم شدید عروق مقعدی می باشد. در حالت طبیعی، شبکه ای از رگ ها در بافت انتهایی رکتوم و کانال مقعد وجود دارند که به کنترل دفع کمک می کنند. اما گاهی در اثر فشار بیش از حد یا تحریک مکرر، این عروق دچار اتساع، التهاب و گاهی پارگی می شوند. یکی از عوامل ایجاد یا تشدید این وضعیت می تواند بواسیر در اثر رابطه مقعدی باشد. پزشکان معتقدند که خطرات رابطه مقعدی صرفاً به آسیب های بافتی محدود نمی شود، بلکه می تواند منجر به تغییرات عملکردی در سیستم اسفنکتری نیز شود. عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی وظیفه نگهداری مدفوع را بر عهده دارند که در صورت آسیب یا ضعف این عضلات، احتمال بی اختیاری یا نشت ترشحات افزایش می یابد. همچنین، تحریک مکرر ناشی از رابطه مقعدی می تواند باعث کاهش خاصیت ارتجاعی بافت و گشاد شدن دائمی کانال مقعد گردد. این وضعیت در بلند مدت یکی از عوامل مستعد هموروئید در اثر رابطه مقعدی محسوب می شود.
هموروئید چگونه ایجاد می شود؟
مجرای مقعد از ساختاری بسیار حساس و عروقی تشکیل شده است. دیواره های داخلی مقعد پوشیده از بافت ظریف و عروق سطحی متعدد هستند که برای تنظیم فشار و کنترل حرکات رودهای ضروری اند. زمانی که این ناحیه در معرض فشار غیر طبیعی از جمله رابطه قرار گیرد، ممکن است عروق دچار تورم، التهاب و گاهی پارگی شوند. به همین دلیل، هموروئید در اثر رابطه مقعدی بسیار جدی و خطرناک است. این نوع آسیب معمولاً به صورت بواسیر داخلی یا خارجی بروز می کند که در نوع داخلی، تورم در داخل کانال مقعد رخ داده و ممکن است با درد کم اما خونریزی مقعدی قابل توجه همراه باشد. در نوع خارجی، تورم در خارج از دهانه مقعد شکل می گیرد که اغلب دردناک و همراه با احساس سنگینی و بیرون زدگی همراه است.
عوامل تشدید کننده بروز بواسیر
عوامل متعددی در تشدید و حاد کردن بواسیر در کنار برقراری رابطه مقعدی وجود دارند که یبوست مزمن ، ضعف بافت های مقعدی ، کاهش جریان خون موضعی در اثر نشستن طولانی مدت ، عفونت های موضعی یا التهاب مزمن دیواره رکتوم اصلی ترین آنها به شمار می روند.
عوارض رابطه مقعدی
عوارض رابطه مقعدی به طور کلی می تواند فراتر از ایجاد هموروئید باشد و سایر بیماری های مقعدی از جمله شقاق باشد. این ناحیه از بدن به دلیل حساسیت بالای بافت و تراکم زیاد اعصاب و عروق، مستعد آسیب است. مهم ترین عوارض شناخته شده ناشی از رابطه مقعدی عبارتاند از:
- پارگی موضعی مخاط مقعد (شقاق) که با درد و خون ریزی همراه است
- عفونت های باکتریایی یا ویروسی در اثر آسیب بافتی
- بروز انواع بیماری های مقعدی از جمله فیستول ، آبسه ، شقاق یا فیشر
- اختلال در کنترل اسفنکتر در مواردی که آسیب عمیق باشد
- التهاب مزمن و بروز هموروئید در اثر تورم مداوم عروق
درمان هموروئید ناشی از رابطه مقعدی
به طور کلی درمان بیماری هموروئید به دو بخش اصلی تقسیم می شود ؛ روش اول شامل موارد و راه های درمانی غیر تهاجمی و ساده است که به مراقبت ها و سبک زندگی بیمار وابسته بوده و روش دوم تکنیک های تهاجمی نظیر جراحی می باشد. از این رو برخی از اصلی ترین روشهای درمان تهاجمی و غیر تهاجمی هموروئید عبارت اند از:
- مصرف فیبر غذایی بالا برای پیشگیری از یبوست
- پرهیز از برقراری رابطه مقعدی
- افزایش مصرف آب جهت نرم کردن مدفوع
- نشستن در وان آب گرم (حمام سیتز) برای کاهش التهاب
- استفاده از پماد و شیافهای ضدالتهاب
- پرهیز از اعمال فشار به ناحیه مقعد تا زمان ترمیم کامل
- تزریق دارو یا مواد خاص برای کوچک کردن عروق متورم
- بستن باند لاستیکی و قطع جریان خون
- جراحی هموروئیدکتومی در موارد شدید یا عود مکرر هموروئید
سبک زندگی در کاهش خطرات هموروئید در اثر رابطه مقعدی
یکی از مهم ترین جنبه های پیشگیری از عوارض رابطه مقعدی و بیماری های آنورکتال، رعایت بهداشت و سبک زندگی سالم است. داشتن خواب کافی، کاهش استرس، تغذیه متعادل و تحرک بدنی مناسب نقش بسزایی در سلامت عروقی دارد. همچنین، انجام معاینات دورهای توسط پزشک متخصص می تواند در شناسایی زودهنگام علائم و پیشگیری از پیشرفت بیماری موثر باشد. با این حال باید اشاره نمود که برقراری رابطه مقعدی یک امر غیر اصولی است که توصیه نشده و باعث بروز انواع بیماری های مقعدی از جمله شقاق ، فیستول ، آبسه و غیره می شود.
دیدگاه خود را بنویسید