حمام سیتز ( sitz bath) یکی از رایج ترین و ساده ترین روشهای قابل به کارگیری برای کاهش علائم ناشی از انواع بیماری های مقعدی است که به راحتی در دسترس است. حمام سیتز میتواند علاوه بر کاهش علائم بیماری های مقعدی ، سبب افزایش گردش خون در ناحیه شده و حس بهتری برای بیمار به همراه آورد. در ادامه از این مقاله همراه بوده تا به بررسی دقیق نحوه تهیه حمام سیتز بپردازیم.
حمام سیتز
حمام نشیمن یا همان حمام سیتز عمدتا به لگنی از آب گرم گفته می شود که فرد مبتلا به انواع بیماری های مقعدی از جمله بواسیر ، شقاق ، فیستول و یا غیره می توانند از آن استفاده نموده تا علائم بیماری را کاهش دهند. حمام سیتز به طور کلی یک روش بسیار کاربردی برای کاهش التهابات ، شل شدن عضلات مقعدی و ترمیم آنها است که از کمترین هزینه و شرایط درمانی برخوردار است.
مزایای حمام نشیمن
حمام سیتز دارای مزیت های بسیار زیادی است که عبارت اند از:
- کاهش درد ناشی از مشکلات مقعدی نظیر هموروئید ، فیستول ، آبسه ، شقاق و حتی کیست مویی
- مناسب برای خانمهای باردار (بخصوص خانمهای مبتلا به هموروئید بارداری)
- بسیار کاربردی برای افراد دارای زخم های مقعدی یا حتی بیماران مبتلا به شقاق
- درمان برخی بیماری های زنانه از جمله کیست بارتولین
آیا درمان هموروئید با حمام سیتز امکان پذیر است؟
به طور کلی می توان گفت که حمام سیتز قابلیت درمان یک بیماری مقعدی به خصوص هموروئید را دارد ، این بیماری ناشی از تورم عروق مقعدی و رکتوم می باشد که می بایست با رعایت نوع تغذیه ، اجابت مزاج و در موارد بسیار حاد با لیزر و جراحی تحت درمان قرار گیرد. بنابراین حمام سیتز می تواند به التیام بخشیدن درد ، خونریزی یا مشکلات اسفنکتر کمک کرده و به عنوان یک روش قطعی برای درمان بواسیر نیست.
نحوه استفاده از حمام سیتز
برای استفاده از حمام سیتز، ابتدا باید یک ظرف کم عمق پیدا کرده که بتوانید در آن بنشینید. این ظرف باید به اندازه ای باشد که بتوانید به راحتی در آن نشسته و آب داخل آن ، ناحیه زیرین بدن شما را پوشش دهد ؛ سپس داخل لگن آب گرم بریزید ، توجه داشته باشید که دمای آب نباید به قدری داغ باشد که موجب سوختگی یا تحریک بیشتر پوست شود، بلکه میزان گرمی یا سردی آب باید کاملا ولرم باشد.
کاربردهای حمام سیتز
کاربرد حمام سیتز به طور کلی بسیار گسترده است و می توان آن را در دو دسته کلی قابلیت درمان عارضه و بیماری یا مراقبت های بعد از عمل تقسیم کرد. از این رو برخی بیماری هایی که با حمام سیتز قابل کنترل هستند عبارت اند از:
- هموروئید شایع ترین علت استفاده از حمام سیتز است ؛ هموروئید رگ های متورم در ناحیه مقعد و راست روده است که باعث درد، خارش و خونریزی می شود. حمام آب گرم باعث کوچک شدن هموروئید های متورم شده و درد ناشی از آن ها را به شدت کاهش می دهد. پزشکان معمولاً توصیه می کنند بیماران مبتلا به هموروئید، روزی ۲ تا ۳ بار و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه حمام سیتز انجام دهند.
- شقاق نوعی پارگی کوچک و خطی در پوشش داخلی مقعد است که اغلب بسیار دردناک است و باعث خونریزی حین دفع مدفوع می شود. انقباض عضلات مقعد برای جلوگیری از درد باعث می شود این زخم التیام نیابد که حمام سیتز با شل کردن عضلات اسفنکتر، اجازه می دهد زخم در محیطی آرام ترمیم شود و درد لحظه ای را تسکین دهد.
- آبسه های مقعدی عفونت های چرکی و دردناک هستند که پس از تخلیه آبسه توسط پزشک، حمام سیتز برای تمیز نگه داشتن ناحیه، خارج شدن ترشحات باقی مانده و پیشگیری از عفونت مجدد ضروری است. در مورد فیستول نیز، حمام سیتز به کاهش ترشحات و بوی نامطبوع کمک می کند.
- همچنین التهاب غده پروستات می تواند باعث درد در ناحیه لگن، مقعد و مشکل در ادرار کردن مردان شود؛ حمام نشیمنگاهی با آب گرم، جریان خون را به پروستات افزایش داده و عضلات لگنی را شل می کند که منجر به کاهش درد و ناراحتی ناشی از پروستاتیت می شود.
- فیستول دیگر بیماری مقعدی نشیمنگاهی می باشد که بیمار با استفاده از حمام نشیمنگاهی می تواند علائم آن را کنترل کرده و یا حتی از بین ببرد. بنابراین حمام نشیمنگاه با کاربرد و مزایای گوناگونی همچون کاهش علائم ، کاهش درد و از بین بردن علائم همراه است.
مراحل انجام حمام سیتز:
- آماده سازی ظرف: ظرفی یا لگن کم عمقی پیدا کنید که بتوانید به راحتی در آن بنشینید.
- اضافه کردن آب گرم: آب را گرم ولرم را در آب ریخته و ابتدا میزان گرمای آن را تست کنید.
- اضافه کردن نمک یا داروی مربوطه : در صورت توصیه و دستورات پزشک می توانید از چند قاشق نمک یا حتی دارو های تجویز شده از جانب پزشک داخل آب بریزید.
- نشستن در آب: در حمامی که تهیه کردید بنشینید و اجازه دهید ناحیه تحت درمان به مدت 10 تا 15 دقیقه در آب باقی بماند ؛ این کار به تسکین درد و التهاب کمک کرده و حتی موجب افزایش گردش خون نیز می شود.
- پس از حمام: پس از اتمام حمام سیتز، ناحیه درمان شده را به آرامی خشک کرده و از لباس زیر های نخی و آزاد استفاده کنید.
بهترین زمان استفاده از حمام نشیمن
به طور کلی بهترین زمان برای انجام حمام نشیمن وجود ندارد ، بله این کار می بایست به صورت یک روز در میان و حداقل روزانه 2 بار انجام شده تا تاثیرات مثبتی بر فرایند درمانی داشته باشد. پیروی کردن از روتین انجام این روش درمانی می تواند سبب بهبودی و دریافت نتایج بهتر از تکنیک های جدی و پزشک شود.
توصیه پایانی
حمام سیتز یک روش درمانی ساده و موثر برای تسکین درد و درمان مشکلات مقعدی و حتی برخی بیماری های زنان است. این روش به ویژه برای افرادی که به هموروئید، شقاق مقعدی یا عفونت های تناسلی مبتلا هستند، بسیار مفید و کاربردی است. همچنین ناگفته نماند که ، حمام سیتز نیز می تواند به کاهش التهاب و درد کیست بارتولون کمک کند. به طور کلی، این روش یک درمان خانگی ساده و آسان است که می تواند در بهبود مشکلات نشیمنگاهی نقش مهمی ایفا کند. اگر شما هم با مشکلات مقعدی یا تناسلی جدی روبه رو هستید، می توانید از این روش برای کاهش علائم و التهابات بیماری استفاده کنید.
دیدگاه خود را بنویسید