وجود خون در مدفوع یکی از علائم های نگران کننده بدن است که می تواند از عارضه یا بیماری های ساده تا بیماری های بسیار جدی خبر دهد. خون در مدفوع به طور کلی به هیچ عنوان طبیعی نبوده و در صورت مشاهده می بایست به صورت جدی تحت درمان و بررسی قرار گیرد. به طور کلی در این مقاله، به بررسی علتها ، علائم و حتی روشهای درمان خون در مدفوع پرداخته ایم. همراه ما باشید.
خون در مدفوع
باید بدانیم که دستگاه گوارش ما شامل مری، معده، روده باریک، روده بزرگ (کولون)، راست روده و مقعد است. عمدتا خونریزی می تواند در هر یک از این بخش ها رخ دهد، اما رنگ و شکل خون در مدفوع به محل خونریزی بستگی دارد. در ادامه به بررسی انواع خونریزی همراه مدفوع خواهیم پرداخت:
۱. خون قرمز روشن:
این نوع خونریزی معمولاً نشان دهنده مشکلات در بخش های پایینی دستگاه گوارش است، یعنی ناحیه راست روده و مقعد دچار عارضه هستند. به طور کلی چون خون تازه است و زمان زیادی برای تجزیه و تغییر رنگ نداشته، قرمز و روشن دیده می شود. این خون ممکن است روی سطح مدفوع، در داخل آن یا روی دستمال توالت دیده شود.
۲. خون تیره یا قهوهای:
وقتی خون از بخش های بالاتر دستگاه گوارش مانند معده یا دوازدهه می آید، زمان می برد تا به مقعد برسد. در این مسیر، اسید معده و آنزیم های گوارشی با خون واکنش داده و آن را سیاه و قیری می کنند. مدفوع در این حالت معمولاً بوی بسیار نامطبوعی دارد.
۳. خون مخفی در مدفوع:
گاهی اوقات مقدار خون آنقدر کم است که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست و تنها از طریق آزمایش مدفوع قابل تشخیص است. این حالت می تواند نشانه زخم معده، پولیپ ها یا حتی سرطان در مراحل اولیه باشد.
چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است؟
گفته شد که خون در مدفوع هیچ عنوان نشانه طبیعی نبوده و در صورت مشاهده هر مقدار خون می بایست تحت بررسی قرار گیرد.
به طور کلی میزان خون در مدفوع می تواند از چند قطره کوچک تا حجم زیادی متفاوت باشد. اما سؤال اصلی این است که چه مقدار خون در مدفوع خطرناک است؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که اگر خونریزی به قدری باشد که باعث ضعف، سرگیجه یا کاهش فشار خون شود، باید سریعا به پزشک مراجعه شود.
علائم خون در مدفوع
علائم مرتبط با خون در مدفوع وابسته به علت اصلی بروز آن می تواند متفاوت باشد ؛ اما عمدتا این علائم عبارت اند از:
- تغییر رنگ مدفوع به قرمز روشن یا سیاه
- درد یا سوزش در ناحیه مقعد
- مشاهده خون در دستمال
- کاهش وزن ناگهانی
- خستگی مفرط
- درد شکم یا نفخ
علت خون در مدفوع بزرگسالان و کودکان چیست؟
علل خون در مدفوع در افراد متفاوت بوده که شامل انواع مشکلات گوارشی یا مقعدی می باشند. برخی از این علتها عبارت اند از:
- بواسیر خونی (هموروئید): شایع ترین علت خونریزی در مدفوع هموروئید است که معمولاً با درد و خارش همراه بوده و موجب درد شدید ناحیه مقعدی نیز می شود.
- شقاق مقعد: زخم یا خراش کوچک در دیواره خارجی (حتی داخلی) مقعد است که می تواند باعث خونریزی و درد شدید شود.
- بیماری های التهابی روده: انواع بیماری های گوارشی از جمله کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون که باعث التهاب و زخم در نواحی روده می شوند.
- پولیپ یا سرطان روده: وجود پولیپ های روده که ممکن است خوش خیم یا سرطانی و بدخیم باشند.
- عفونت های رودهای: عفونت های ناشی از باکتری، ویروس یا انگل ها نیز می توانند باعث خونریزی مقعد و در نتیجه خون در مدفوع شوند.
البته که ناگفته نماند موارد ذکر شده ، برخی از علت های رایج این عارضه بوده و شامل همه موارد آن نیست. بنابراین توصیه می شود در صورت مشاهده هرگونه علائم غیر طبیعی حتما به پزشک مراجعه نموده و آن را تحت درمان قرار دهید.
خون در مدفوع بدون درد نشانه چیست؟
در برخی موارد نیز ممکن است فرد بدون هیچگونه درد یا علائم دیگر دچار خون در مدفوع شوند که این حالت نیز ممکن است در اثر وجود پولیپ های داخلی روده یا بواسیر داخلی به وجود آید. که به صورت عادی قابل مشاهده یا بررسی نخواهند بود. بررسی و درمان این موارد تنها توسط پزشک مربوطه امکان پذیر بوده و به هیچ عنوان نمی توان آن را بدون بررسی پزشک بررسی نمود.
درمان خون در مدفوع
به طور کلی روشهای درمان خون در مدفوع وابسته به علت اصلی آن بوده و نباید به صورت خودسرانه روش درمانی خاص پیش گرفت. اما برخی راهکار های ساده و خانگی جهت کنترل این عارضه عبارت اند از:
- تغییر رژیم غذایی: داشتن سبک و رژیم غذایی خاص و مصرف غذاهای پر فیبر برای کاهش یبوست و فشار مقعدی موثر است.
- درمان های دارویی: استفاده از انواع پماد ها یا شیاف ها جهت کاهش علائم بیماری های مقعدی و در نتیجه پیشگیری از خون در مدفوع
- عمل جراحی: انجام جراحی نیز در مواردی از جمله وجود پولیپ های بزرگ یا بواسیر داخلی حاد ، نیز قابل توصیه خواهد بود.
عوارض خون در مدفوع
به طور کلی اگر خونریزی مقعدی یا وجود خون در مدفوع درمان نشود ، موجب بروز عوارض بسیار جدی نیز می شود. برخی از این عوارض کلی عبارت اند از:
کم خونی: کاهش گلبول های قرمز خون به دلیل از دست دادن مداوم خون موجب کم خونی می شود
عفونت: در مواردی که فرد مبتلا به بیماری های مقعدی نظیر آبسه یا فیستول باشد ، موجب عفونت مقعد نیز می شود.
پیشرفت بیماری: حاد شدن بیماری که فرد در اثر آن خونریزی کرده از دیگر عوارض جدی این عارضه به شمار می روند.
خون در مدفوع نشانه سرطان است؟
بله خون در مدفوع می تواند نشانه سرطان باشد اما لزوما همیشه به این صورت نیست ؛ سرطان روده بزرگ (کولون) و سرطان راست روده می توانند باعث خونریزی شوند. با این حال، آمارها نشان می دهند که اکثر موارد خون در مدفوع ناشی از بواسیر یا شقاق هستند. اما چگونه تشخیص دهیم که چه زمانی باید نگران سرطان باشیم؟ خون ناشی از بواسیر معمولاً قرمز روشن است، روی سطح مدفوع قرار دارد و اغلب پس از دفع مدفوع سفت رخ می دهد و بیمار ممکن است خارش یا درد نیز به همراه داشته باشد. اما خون ناشی از سرطان ممکن است مخلوط با مدفوع باشد (داخل آن)، رنگ آن ممکن است تیره تر باشد و اغلب با تغییر در عادات روده (مانند اسهال یا یبوست مداوم) همراه است. مهم ترین نکته این است که خونریزی ناشی از سرطان معمولاً بدون درد است.
توصیه نهایی
باید گفت که وجود و مشاهده خون در مدفوع به هیچ عنوان نباید نادیده گرفته شود ؛ این عارضه معمولا بدون درد ، خونریزی یا هرگونه علائم دیگر ایجاد می شود که همین موضوع سبب بی اهمیتی افراد به درمان خواهد شد. عدم درمان این عارضه سبب حاد شدن خونریزی و در نتیجه بروز عوارض های جدی تر نیز می شود. بنابراین توصیه می شود که در صورت مشاهده هرگونه خونریزی مقعدی یا حتی ترشح از مقعد حتما به پزشک مراجعه کنید.
دیدگاه خود را بنویسید